×

جستجو

ناهمخوانی مدرنیته‌ی شهری و حاشیه‌نشینی: شکل‌گیری آبادان زیر نظر شرکت نفت ایران و انگلیس | لیلا صبوری


"The Ambivalence of Urban Modernity and Marginality: The Making of Abadan Under the Anglo-Persian/Iranian Oil Company"
Leila Saboori

 

اکتشاف نفت در مسجدسلیمان، در سال ۱۹۰۸م، در شکل‌گیری شرکت نفت بریتانیاییِ ایران و انگلیس و نیز احداث پالایشگاهی بزرگ در جنوب غربی آبادان نقش داشت. این موضوع همچنین به توسعه‌ی شهری و صنعتیِ حیرت‌آور منطقه منجر شد. آبادان در بازه‌ی زمانی پنجاه ساله‌ای پس از اکتشاف نفت، از یک روستای قبیله‌ای کوچک به یکی از شهرهای صنعتی مدرن ایران تبدیل شد. در این تحقیق، تغییرات پرشتاب مدرن آبادان، تحت نظارت و مدیریت شرکت نفت ایران و انگلیس، و نحوه‌ی اثرگذاری آن بر تجربه‌ی زندگی روزمره‌ی مردم بومی بررسی می‌شود. الگوهای صنعتی شدن، شهری شدن، و مدرنیزاسیون در آبادان، به‌عنوان شهرک صنعتی مستعمراتیِ عصر خود، سرمشقی برای دیگر شهرهای نفتی ایران و خاورمیانه شد. شکل‌گیری معماری و طراحی شهری آبادان، وابسته به صنعتی واحد، درجه‌ی برتری اقتصادی، اجتماعی و سیاسی [شهر] را آشکار می‌کند. در این تحقیق، با استفاده از تاریخ‌های‌ شفاهی ایرانیان آشنا با آن زمانه و منطقه، درباره‌ی این موضوع بحث شده که شرکت‌های خارجی و معماران و طراحانِ در خدمتشان، از شهرک‌های صنعتی‌ اوایل قرن بیستم در ایران، همچون آبادان، در جایگاه ابزاری بدیع بهره بردند تا نگرش‌هایی خاص از مدرنیته را، بر جمعیت بومی یا فرودست تحمیل کنند.

مشخصات مقاله:

Saboori, Leila. “ The Ambivalence of Urban Modernity and Marginality: The Making of Abadan Under the Anglo-Persian/Iranian Oil Company”. In International Journal of Islamic Architecture, Vol 13, Issue 1, Jan 2024, p. 173 - 202

اطلاعات بیشتر:

https://intellectdiscover.com/content/journals/10.1386/ijia_00133_1

اشتراک مطلب
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
یخچال‌های ایران | همینگ یورگنسن، ترجمه‌ی گلاره مرادی
یخچال‌ها در گذشته‌ای نه‌چندان‌دور در بسیاری از شهرها و روستاهای ایران بناهای شناخته‌شده‌ای بودند که یخ را در زمستان در آنها ذخیره می‌کردند تا از...
حیات ذهنی مورخ معماری: بازگشایی پرونده‌ی تاریخ‌نگاشت اولیه‌ی معماری مدرن | پاره‌ای دیگر از کتاب‌نگاشت توضیحی نظریه‌های تاریخ معماری و هنر
مهرداد قیومی بیدهندی
گوورک هارطونیان، استاد ایرانی‌تبار معماری در دانشکده‌ی هنر و طراحی دانشگاه کانبرا، استرالیا، در این کتاب، تاریخ‌نگاشت اولیه‌ی معماری مدرن را با نگاهی دیگر بررسی...
فراخوان ارسال نوشتار برای آسمانه: معضلات آرشیوهای اسناد ایران
آسمانه در صدد پرداختن به پرونده‌ای است با عنوان «گنج و مار» درباره‌ی معضل دسترس به آرشیوهای مدارک نوشتاری و تصویری در ایران؛ آرشیوهای کاخ...
گزیده‌ای از رمان ظرافت جوجه‌تیغی؛ گسیختگی و پیوستگی
وقتی ما دری را باز می‌کنیم، به فضا کیفیتی تنگ‌نظرانه می‌دهیم؛ به گسترش شکوفایی آن لطمه می‌زنیم و در آن شکافی نسنجیده با ابعادی نامتناسب...

وبگاه تاریخ‌پژوهی و نظریه‌پژوهی معماری و هنر