آرچ‌نت نکست/ARCHNET NEXT؛ نسخۀ تازۀ پایگاه آرچ‌نت

«آرچ‌نت نکست/ ARCHNET NEXT» نسخۀ تازۀ آرچ‌نت است؛ پایگاهی با دسترس آزاد و رایگان به منابع دربارۀ معماری، شهرسازی، طراحی محیط و منظر، مسائل حفاظت و مرمت، فرهنگ‌های مادی و بصری، و سایر موضوعات مرتبط با محیط مصنوع در جهان اسلام. «آرچ‌نت نکست» نخستین به‌روزرسانیِ عمدۀ وبگاه آرچ‌نت از سال ۲۰۱۳ است؛ و مجدداً به کلی بازطراحی شده است تا برای استفاده در دستگاه‌های مختلف انعطاف‌پذیر باشد و منابع ضروری در زمینۀ معماری، برنامه‌ریزی و طراحی منظر در جوامع مسلمانان را در دسترس همگان قرار بدهد. تمرکز آرچ‌نت بر جوامع امروزی مسلمانان و یا جوامعی بوده است که زمانی مسلمانان...

تأملی در رابطهٔ استاد و شاگردی در آموزش هنر‌ها: هنرهای...

سخنرانان: جلیل جوکار، اصغر جوانی، مهین سهرابی میزبان: فرهنگستان هنر زمان: دوشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۰‌، ساعت ۱۱ تا ۱۳ برای حضور در این برنامه به پیوند زیر مراجعه کنید: https://b2n.ir/f97418  

هنر ایران در وین: انتقال اشیاء، تصاویر و اندیشه‌ها در...

Organised by the research project funded by the Austrian Science Fund (FWF) / Lise Meitner Programme (M2428-G25) in collaboration with the Institute of Art History, Faculty of Historical and Cultural Studies, University of Vienna.

برگزاری مجموعه سخنرانی‌های مجازی تاریخ و نظریۀ معماری

Each year, the Architectural History & Theory - MSc programme welcomes around ten guest speakers and colleagues to present an evening seminar on their research. The events are a fantastic opportunity to hear about the latest research in the field from researchers working across the UK, Europe and beyond. The seminars are free and everyone is welcome.

غوغای کلام حافظ در یک آرامگاه/ ۲۰مهر، روز حافظ شیرازی...
مرتضی رضوانفر

سخی سلطان علی اکبر شاه شمسی، از نوادگان شاه شمس سبزواری عارف ایرانی (۵۶۰ق سبزوار، ۶۷۵ق مولتان پاکستان) است.  بنای بسیار زیبای مقبره به سبک مقابر دورۀ تُغلق‌شاهیان، در سه طبقه با زیربنایی هشت ضلعی، برجکهای مخروطی‌ و گنبدی بزرگ در سال ۹۹۳ق در مولتان بنا شده است. داخل آرامگاه با گچبری‌ و نقوش اسلیمی که برخی بسیار موقّر و نادر است پوشیده شده است.  نمای بیرونی این بنای آجری با کاشی‌های زیبا حاوی اشعار ابوسعید ابوالخیر، همام تبریزی، مولوی و چند شاعر محلی تزیین شده است. اما آنچه کاملا نمایان است ابیات بسیاری از حافظ شیرازی است که بصورت...

حفاظت و مرمت میراث مصنوع: تاریخ فرهنگ حفاظت و پیشرفت‌های...

واژۀ حفاظت، زمانی که در سیاق حفظ میراث مصنوع به کار می‌رود، اشاره به مفهومی ذاتاً پیچیده دارد که در طول زمان کامل شده؛ زیرا این مفهوم از دریافت از تاریخ در طول زمان تأثیر گرفته است. در این کتاب، تأکید شده که چرا درکی از تکامل فرهنگیِ رویکردهای حفاظتی باید ملزومه‌ای برای معماران و مهندسان باشد هنگامی که می‌خواهند در هماهنگیِ کامل با فرهنگ تاریخی-هنری حفظ میراث مصنوع جهان کار کنند. به طور خاص، در این کتاب بحث شده که چگونه در نیمۀ دوم سدۀ اخیر، فرآیند حفاظتْ مهندسی، یعنی علمِ ایجاد کارکردهای عملیِ دانش، را نیز در خود...

آثار معماری ایران به روایت تصویر: «گنبد عالی ابرقو»
فرزاد زره‌داران

این بنا قدیم‌ترین بنای تاریخ‌دار ابرقوست. استقرار بنا بر بلندی، عظمت آن را تشدید کرده است. بنا مقبره‌ای هشت‌پهلو با گنبدی نیم‌کروی است؛ تماماً از سنگ ساخته شده، مگر رویهٔ گنبد که در اصل پوشیده از آجری نازک بوده که امروز فروریخته است. در داخل بنا، جز یک محراب گچی دیده نمی‌شود و آثار قبر‌ها از میان رفته است. در بخش بالاییِ بنا، در زیر گنبد، در هر ضلع دو طاق‌نما تعبیه شده است. دو کتیبه در بنا وجود دارد: یکی بر سردر و دیگری در بخش بالاییِ گریو گنبد، که در آنها از سازنده و مدفونان و تاریخ احداث...

«زندگی خانگی و فرهنگ مصرفی در ایران: انقلاب‌های داخلی در...

سخنران: دکتر پاملا کریمی (نویسندۀ کتاب) میزبان: دانشگاه تهران، دانشکدهٔ معماری، گروه مطالعات معماری ایران؛ با همكاری انجمن علمی مطالعات معماری ایران دانشگاه تهران  زمان: دوشنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۰‌، ساعت ۱۹ برای حضور در این برنامه به پیوند زیر مراجعه کنید: https://www.instagram.com/anjoman_motaleat/

«فرهنگ، هنر و ادبیات عامه»؛ فراخوان مقاله به دهمین همایش...

هنر و ادبیات عامه را به تعبیری می‌توان جنبه مردمی و غیر رسمی فرهنگ به شمار آورد که در کنار ادبیات رسمی به حیات خود ادامه داده و اگرچه از سوی حاکمان و قدرت‌های سیاسی چندان توجهی به آن نشده است، مردم و فرودستان اجتماع همواره به آن پرداخته‌اند و در حفظ و گسترش آن تلاش فراوان کرده‌اند. با مطالعهٔ فرهنگ و هنر و ادبیات عامه می‌توان بسیاری از جنبه‌های تاریخی و اجتماعی را مورد بررسی قرار داد و روایتی تازه از گذشته‌ٔ فرهنگی خود ارائه کرد. ایران زمین با توجه به گستردگی جغرافیایی و تنوع اقوام و فرهنگ‌های گوناگون،...

«دربارۀ وظیفه و قدرت نقد معماری»؛ برگزاری همایش مجازی

Should architectural criticism be enlightening? Should it help in the creation of a better built environment? Is there a factual basis to it? Does it have a duty to present evidence in the evaluation of a building? Or should it take on what architects say about their designs? In the context of a flat internet, should architectural criticism be able to define best practices? Does it wield the power over who is in and who is out? Architectural criticism, like all human endeavors, is at a crucial juncture. While serious architecture struggles for recognition, much so-called architectural criticism is merely a poorly paid, decorative legitimation for hyperbolic practice. Incisive architectural criticism is rare, while the definition of criticism itself has become opaque. This conference seeks papers that define the purposes and methods of architectural criticism. What should the ethical basis be of architectural criticism? Can it be objective in the context of paid content? Should it outline ideal practices? Or what should it do?   فهرست سخنرانی‌های همایش: ▫️Origins and Approaches| Saturday, 9. October keynote: Kennneth Frampton Participants: Kostas Tsiambaos| A critique of building construction: tactics of "resistance" in Pikionis Akropolis Works. Caroline Voet| The creative emancipation of critical building...

کتیبۀ فرمان شیخعلی‌خان (قهرمان جنگ‌های ایران و روس و حاکم...
مرتضی رضوانفر

این کتیبه در قالب اشعار فارسی و به خط نستعلیق، به آزادسازی شهر و فرمان مرمت مدرسه دینی دربند در سال ۱۲۲۰ق می‌پردازد.  مرحوم محمدامین ریاحی خویی، ایرانشناس و مورخ، در توضیح نامهٔ عباس میرزا به شیخعلی‌خان می‌گوید:  شیخعلی‌خان حکمران قبه و دربند، از بزرگان و نامداران آن سوی ارس بود که در طول دوره اول جنگ‌های ایران و روس، همراه مردان خویش و در کنار سایر ایرانیان دلاورانه پیکار کرد و لحظه‌ای در وفاداری به ایران تردید به خود راه نداد و به صورت مظهر مقاومت ملی درآمد، و حتی وقتی هم طبق عهدنامه گلستان، دربند و باکو و...

«مناسبات معماری و علوم در ایران دوران اسلامی»؛ نشست مجازی...

پیشه‌ورزانه‌بودن و غلبه سنّت شفاهی در آموزش و انتقال معماری گذشته کشورمان غالباً موجب این سوءتعبیر شده که معماریِ تاریخی ایران سنّتی فاقد دانش است که دستاوردهای خیره‌کنندۀ آن نیز از منابعی غیر از علم (چون تجربه، شهود و نظایر آن) حاصل آمده؛ اما آیا به‌راستی تمام دستاوردهای شکوهمند معماری گذشته می‌توانسته فارغ از دانشی نظام‌مند حاصل آید؟ معماری گذشتۀ ما چه نسبتی با نظام علمی زمانۀ خود داشت؟ علوم چه نقشی در نظام معماری و مراتب صنفی آن داشتند؟ این پرسش و پرسش‌هایی از این دست سؤالاتی است که کتاب حاضر تلاش کرده به آنها بپردازد و به‌جای فروکاستن نسبت علم و معماری به نسبت عالمان و معماران، که تقلیلی رایج است، با درنظرگرفتن این دو به‌مثابۀ دو حوزۀ مستقل معرفت در تمدن اسلامی، به پاسخی درخور برای این پرسش‌ها دست یابد. نشست هفتگی شهر کتاب در روز سه‌شنبه بیستم مهر ساعت ۱۱ صبح به نقد و بررسی کتاب «مناسبات معماری و علوم در ایران دوران اسلامی» نوشتۀ روح‌الله مجتهدزاده اختصاص دارد. علاقه‌مندان می‌توانند این نشست را از اینستاگرام مرکز فرهنگی شهرکتاب به نشانی ketabofarhang، کانال تلگرام bookcitycc و صفحه‌ی این مرکز در سایت آپارات پیگیری کنند. - سخنرانان: سیدمحمد بهشتی، یونس کرامتی، مهرداد قیومی بیدهندی، روح‌الله مجتهدزاده (نویسندۀ...

بی‌تأثیری ضریب تأثیر در ارزیابی پژوهش‌های هنر و علوم انسانی...
مجید میرنظامی

زمانی که تصمیم‌گیری برای ارزیابی دستاوردهای رساله، به‌جای دانشوران، به کارمندان دانشگاه واگذار می‌شود، دستگاه بروکراتیک دانشگاه سیطره‌اش را به عرصهٔ پژوهش و آموزش نیز گسترش می‌دهد. دستگاهی که در آن نه علم، بلکه آیین‌نامه‌ها حکم می‌رانند و در نتیجه، پژوهشگران و معلمان دانشگاه نیز به بروکرات‌هایی تقلیل می‌یابند که وظیفه‌شان نه کسب دانش، بلکه طی مدارج ترقی از طریق پیروی از آیین‌نامه‌ها خواهد بود.

پرونده ویژه: شهر جمهوری اسلامی
جستار روایی: تمام شهرهایی که نساخته‌ایم
محمدجواد زرین
آنطور که نقل کرده‌اند مشتاق علیشاه، عارف نامی، پیش از سنگسارش به دست مردم گفته است: «چشمانم را ببندید که من از چشمان این مردم...
جستار: پیش از کالبد
پارسا طی
جمهوری اسلامی ایران در طول حدوداً ۴۰ سال سعی داشته است بر جنبه‌های مختلف آرمانشهر خود جامه‌ی عمل بپوشاند. این جنبش پا‌ی خود را فراتر گذاشته و سعی دارد برای آرمانشهر خود کالبدی در نظر بگیرد؛ اما پیش از این لازم است بازنگری­ای در صورت فعلی جامعه و محیط آن صورت گیرد. در جامعه‌ی امروز ما با قشر‌هایی مواجه می‌شویم که در ایدئولوژی ۵۷ و کالبد آرمانشهر جایی نخواهند داشت. این قشر از جامعه را عاملی خارجی شکل نداده و از جایی دیگر به اینجا وصله نشده است؛ بلکه در همین بستر وجود یافته است. اگر بپذیریم که ظهور و وجود هر چیز بنا بر علت و نیاز شکل می‌گیرد، آنگاه حضور این قشر‌های اجتماعی ناشی از نیازی است که با تعریف‌های مذهبی و اجتماعی پنجاه‌و‌هفتی‌ها در مغایرت است. چرخ آرمانشهر بر پایه‌ی هماهنگی و کارکرد درست صورت‌های آن است که می‌چرخد. در سیر تحقق آرمانشهر که از ۵۷ تا...
جستار: معماری شهرهای بی‌هویت ما
منیژه خادمی
در این سخنرانی، روحانی به راهی برای ماندگار شدن معماری ایران به‌ مثابه‌ی نماد و تابلویی برای جهانیان اشاره می‌کند و آن را معماری جمهوری...

حلقۀ تاریخ پژوهان و نظریه‌‌پژوهان معماری و هنر ایران