×

جستجو

فرار از مدرسه: بررسی آثار و احوال محمدکریم پیرنیا از منظر تاریخ‌پژوهشی معماری ایران| با مقدمۀ مهرداد قیومی بیدهندی

در طی سالیان، مدح بی‌حساب پیرنیا یا بهره‌گیری ابزاری از او از یک سو، و نقد نامنصفانۀ او از سوی دیگر، چهرۀ او و اندیشه‌اش را معوج و پنهان و غبارآلود کرده است. برای اینکه این چهره آشکار شود، باید با پیرنیا همدل شد؛ باید موقعیت او را درک کرد؛ درد او را فهمید؛ و راه او و ادب راه پیمودن او را کشف کرد. در این صورت است که نقد و سنجش او و پیش‌تر رفتن از او ممکن خواهد شد. این کتاب حاضر در زمرۀ نخستین تلاش‌ها برای فهم و نقد پیرنیا به چنین شیوه‌ای است. 

متن کتاب با شرح زندگی و احوال پیرنیا آغاز می‌شود. او از یزد به تهران می‌آید و در دانشگاه به درس معماری مشغول می‌شود. اما بعد از مدتی دلسرد می‌شود و در پی اتفاقاتی درس را نیمه‌کاره رها می‌کند. به وزارت معارفِ آن روز می‌رود و در پروژۀ بزرگ مدرسه‌سازی مشغول می‌شود. با تجزیۀ وزارت معارف، به سازمان حفاظت آثار باستانی می‌رود و حیات حرفه‌ای خود را در مطالعۀ تاریخ و حفاظت آثار تاریخی آغاز می‌کند. او مدتی بعد در مقام مدرّس به مدرسه معماری بازمی‌گردد. 

پس از کنکاش در احوال پیرنیا و نسبت او با زمینه و زمانه‌اش کتاب به مهمترین اثر او، اصول و سبک‌شناسی معماری ایران، می‌پردازد. ابتدا بر سبک و معنای آن درنگ می‌کند تا مواضع پرسش در سبک‌شناسی را بشناسد. سپس به سراغ آرای پیرنیا می‌رود؛ لیکن چون روایت سامان‌یافته و قابل اتکا از او نمی‌یابد، از خلال اسناد به‌جامانده از پیرنیا اصول معماری و مقدمات سبک‌شناسی و یک سبک (پارتی) را بازروایی و بازنویسی می‌کند و بر مبنای آن به تحلیل و نقد رأی پیرنیا می‌پردازد.

 

محمدمهدی عبدالله‌زاده. فرار از مدرسه: بررسی أثار و احوال محمدکریم پیرنیا از منظر تاریخ‌پژوهی معماری ایران. با مقدمۀ مهرداد قیومی بیدهندی. تهران: متن (فرهنگستان هنر)، ۱۴۰۰.

 

اشتراک مطلب
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
دیدگاه‌های فمینیستی درباره‌ی فضاهای جنسیت‌زده در تاریخ هنر و معماری مدرن | برگزاری همایش: چرا زنان معمار بزرگی وجود نداشته‌اند؟
کنفرانس ما پیوندهای پیچیده‌ی بین جامعه، جنسیت و فضا را از دیدگاه کاملاً فمینیستی بررسی خواهد کرد. با این کار، تلاش می‌شود هم بر بهره‌وری زنان در تمامی ابعاد معماری و برنامه‌ریزی و هم بر گفتمان‌های تاریخی هنر در رابطه با درک جنسیتی و استفاده از فضا تأکید شود.
زبان تاریخ هنر | پاره‌ای دیگر از کتاب‌نگاشت توضیحی نظریه‌های تاریخ معماری و هنر
مهرداد قیومی بیدهندی
سلسله کتاب‌های «مطالعات دانشگاه کیمبریج درباره‌ی فلسفه و هنرها» میدان بحث مشترک فلسفه و رشته‌های مرتبط با نقد تاریخ هنر و ادبیات و فیلم و...
آرنای لوتسیا، نشانی از ویکتور هوگو بر پاریس: وجوه فراموش‌شده‌ای از هوگو (۲) *
مهسا پور‌احمد
سخن از تاریخ و سیاست فقط در نوشته‌های هوگو به چشم نمی‌آید؛ او سخنوری بی‌باک نیز بود، اما نه با قصد بازی با کلمات. او...
«Design Matters» | معرفی پادکست
دبی میلمن، نویسنده، گرافیست، و تصویرساز ساخت این پادکست را از سال ۲۰۰۵م آغاز کرده و طی این سال‌ها با بسیاری از طراحان، درباره‌ی زندگی...

وبگاه تاریخ‌پژوهی و نظریه‌پژوهی معماری و هنر