×

جستجو

ناهمخوانی مدرنیته‌ی شهری و حاشیه‌نشینی: شکل‌گیری آبادان زیر نظر شرکت نفت ایران و انگلیس | لیلا صبوری


"The Ambivalence of Urban Modernity and Marginality: The Making of Abadan Under the Anglo-Persian/Iranian Oil Company"
Leila Saboori

 

اکتشاف نفت در مسجدسلیمان، در سال ۱۹۰۸م، در شکل‌گیری شرکت نفت بریتانیاییِ ایران و انگلیس و نیز احداث پالایشگاهی بزرگ در جنوب غربی آبادان نقش داشت. این موضوع همچنین به توسعه‌ی شهری و صنعتیِ حیرت‌آور منطقه منجر شد. آبادان در بازه‌ی زمانی پنجاه ساله‌ای پس از اکتشاف نفت، از یک روستای قبیله‌ای کوچک به یکی از شهرهای صنعتی مدرن ایران تبدیل شد. در این تحقیق، تغییرات پرشتاب مدرن آبادان، تحت نظارت و مدیریت شرکت نفت ایران و انگلیس، و نحوه‌ی اثرگذاری آن بر تجربه‌ی زندگی روزمره‌ی مردم بومی بررسی می‌شود. الگوهای صنعتی شدن، شهری شدن، و مدرنیزاسیون در آبادان، به‌عنوان شهرک صنعتی مستعمراتیِ عصر خود، سرمشقی برای دیگر شهرهای نفتی ایران و خاورمیانه شد. شکل‌گیری معماری و طراحی شهری آبادان، وابسته به صنعتی واحد، درجه‌ی برتری اقتصادی، اجتماعی و سیاسی [شهر] را آشکار می‌کند. در این تحقیق، با استفاده از تاریخ‌های‌ شفاهی ایرانیان آشنا با آن زمانه و منطقه، درباره‌ی این موضوع بحث شده که شرکت‌های خارجی و معماران و طراحانِ در خدمتشان، از شهرک‌های صنعتی‌ اوایل قرن بیستم در ایران، همچون آبادان، در جایگاه ابزاری بدیع بهره بردند تا نگرش‌هایی خاص از مدرنیته را، بر جمعیت بومی یا فرودست تحمیل کنند.

مشخصات مقاله:

Saboori, Leila. “ The Ambivalence of Urban Modernity and Marginality: The Making of Abadan Under the Anglo-Persian/Iranian Oil Company”. In International Journal of Islamic Architecture, Vol 13, Issue 1, Jan 2024, p. 173 - 202

اطلاعات بیشتر:

https://intellectdiscover.com/content/journals/10.1386/ijia_00133_1

اشتراک مطلب
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
دیدگاه‌های فمینیستی درباره‌ی فضاهای جنسیت‌زده در تاریخ هنر و معماری مدرن | برگزاری همایش: چرا زنان معمار بزرگی وجود نداشته‌اند؟
کنفرانس ما پیوندهای پیچیده‌ی بین جامعه، جنسیت و فضا را از دیدگاه کاملاً فمینیستی بررسی خواهد کرد. با این کار، تلاش می‌شود هم بر بهره‌وری زنان در تمامی ابعاد معماری و برنامه‌ریزی و هم بر گفتمان‌های تاریخی هنر در رابطه با درک جنسیتی و استفاده از فضا تأکید شود.
آرنای لوتسیا، نشانی از ویکتور هوگو بر پاریس: وجوه فراموش‌شده‌ای از هوگو (۲) *
مهسا پور‌احمد
سخن از تاریخ و سیاست فقط در نوشته‌های هوگو به چشم نمی‌آید؛ او سخنوری بی‌باک نیز بود، اما نه با قصد بازی با کلمات. او...
«مطالعات اسلامی چیست؟ رویکردهای اروپایی و آمریکای شمالی در حوزه‌ای پرچالش» | ویراست لیف استنبرگ و فیلیپ وود
مطالعه‌ی اسلام و مسلمین در اروپا و آمریکای شمالی در دهه‌های اخیر بسیار وسعت یافته و در حوزه‌هایی متمایز به بحث گذاشته شده است. در...
آرنای لوتسیا، نشانی از ویکتور هوگو بر پاریس: وجوه فراموش‌شده‌ای از هوگو (۱)
مهسا پور‌احمد
۲۲ مه سالگرد درگذشت ویکتور هوگو بود. ویکتور هوگویی که شاید برای خیلی از ما رمان‌نویسی قهار باشد. حال آنکه رمان‌نویسیِ صرف را شاید بتوان...

وبگاه تاریخ‌پژوهی و نظریه‌پژوهی معماری و هنر